ورود  عضویت
پنج شنبه، 27 مهر، 1396
تقویم سایت
قبلی مهر ۱۳۹۶ بعدی
شیدسچپج
۰۱۰۲۰۳۰۴۰۵۰۶۰۷
۰۸۰۹۱۰۱۱۱۲۱۳۱۴
۱۵۱۶۱۷۱۸۱۹۲۰۲۱
۲۲۲۳۲۴۲۵۲۶۲۷۲۸
۲۹۳۰

اطلاعیه

zijlstra09

افتتاح سایت: ChessNews.ir

 

  آدرس کانال تلگرام :

Telegram.me/BushehrChess

 




مسابقات هفتگي

 

مسابقات سریع هر پنج شنبه

راس ساعت 16  در محل خانه شطرنج 

برگزار می شود.



سيستم جامع فدراسيون شطرنج


تبلیغات

 


آموزش,جمعه، 16 آبان، 1393 1549jazaei



 

 
تعاریف و تفاوت ویژگیهای استراتژی(راهبرد) و تاکتیک(راهکار) در شطرنج 
 
پیشگفتار:                                
گردآوری و تدوین: محمدرضا کرم زاده
 
 
حوالی سالهای 1375 در خدمت جمعی از دوستان ارجمند که از قهرمانان شطرنج استان بوشهر بودند و بیشتر از فعالین تیم شطرنج باشگاه جم بوشهر بودند جلساتی در مورد مرحله وسط بازی شطرنج و با تاکید بر پیشرفت هماهنگ استعداد شطرنجبازان (خلاقیت پوزسیونی و خلاقیت تاکتیکی) و توجه دادن دوستان به لزوم بازی کردن با نقشه و تفکر استراتژی برگزار می شد. 
در آن سالها با وجود اینکه انتشار کتابهای آموزشی شطرنج روبه افزایش داشت، ولی در زمینه آموزش وسط بازی و مباحثی چون "استراتژی و تاکتیک" منابع زیادی در اختیار نبود، با استفاده از منابع موجود آن زمان نسبت به تدوین و گردآوری مطالب مورد نیاز اقدام شد. 
مطالب ارائه شده چکیده بخشی از فصل تئوری استراتژی و تاکتیک آن جلسات می باشد که به صورت خلاصه به تعریف اصطلاحات و مقایسه و فرق میان استراتژی و تاکتیک می پردازد. 
شایان ذکر است که ساده سازی انجام شده در مطالب برای درک بهتر تفاوت مفاهیم استراتژی و تاکتیک است، لذا می بایست به صورت نسبی و نه مطلق و خشک و مکانیکی، مطالب را دریافت. 
به طور مثال اگر گفته شده که استراتژی به فکر نیاز دارد و تاکتیک نیاز به دید و مشاهده دارد به این معنی نیست که تاکتیک با تفکر و خلاقیت فکری همراه نیست، بلکه تاکید بر نقش مهم دیدن و مشاهده در درک عملی از شرایط عبثی وضعیت پوزسیون و موقعیت خاص و مشخص از نقش تاثیرگزار مهره ها در صفحه نبود در لحظه ی مشخص است که یکی از ویژگیهای مهم تاکتیک است. 
 
منابع و مأخذ: 
 
ماهنامه شطرنج ایران از سالهای 1350 الی .... ماهنامه فرزین 
شطرنج مرحله ی وسط بازی   نویسنده:آ.سوئتین، ترجمه: سروش استپانیان
انتشارات: کرمان     چاپ اول 1352 
شطرنج و تئوری آن   نویسنده: مایزلیس  ترجمه: سروش استپانیان 
انتشارات امیرکبیر  چاپ دوم 1349 
تالیف های دکتر ماکس اُیو: از جمله کتابهای:
استراتژی و تاکتیک در شطرنج   ترجمه: حسینقلی سالور 
راه استادی در شطرنج     ترجمه: بهروزی  و.....
 
تعاریف و تفاوت ویژگیهای استراتژی (راهبرد) و تاکتیک(راهکار) در شطرنج 
تعاریف استراتژی(راهبرد) 
 
مقدمه:
 
یک شطرنجباز، در حال یک بازی برای خود هدفهای مشخص را در نظر میگیرد، مانند (مات کردن شاه حریف، بردن بازی، نباختن، مساوی کردن و .. او باید طرحی بریزد که معلوم کند برای رسیدن به هدف های بالا چه کاری باید انجام دهد. (چه باید کرد؟) 
و یا مثلاَ برنامه یا طرحی بریزد که به شاه حریف حمله کند. یا نقشه ای بکشد که جناح وزیر او را مورد هجوم قرار دهد. 
نقشه: برنامه ای است که به ما می گوید برای رسیدن به هدفی که در نظر گرفته ایم چه کارهایی باید انجام دهیم. 
اگر شما برتری قابل ملاحظه ای داشته باشید، بهترین روش عوض کردن سوارها و کشانیدن وضعیت به آخر بازی می باشد. 
نقشه هایی که شطرنجباز در جریان بازی می کشد و به این شوال پاسخ می دهد که برای رسیدن به هدف مورد نظر چه کار باید کرد؟ را استراتژی یا راهبرد می گویند. 
تعاریف تاکتیک(راهکار) 
 
مقدمه: 
 
همینکه نقشه ی استراتژیکی تعیین شد وسایل اجرای آن دیگر جزوه تاکتیک می باشد. جواب به این سوال که یک نقشه را چگونه باید اجرا کرد؟ به قلمرو تاکتیک در بازی شطرنج مربوط می شود. 
چگونگی اجرای نقشه که همان انجام حرکات جهت نیل به اهداف استراتژیک استرا تاکتیک می گویند. 
تاکتیک یا راهکار:
علم چگونگی به اجرا گذاشتن نقشه های استراتژیکی است و حل مشخص و صحیح این یا آن پوزسیون (وضعیت) را و نیز حداکثر آشنایی با ویژگیهای اجرایی نبرد را فرا راه شطرنجباز می نهد.
 
تاکتیک شطرنج:
هنر اجرای نبرد است،هنری که خصوصیات و ویژگیهای جنگی مهره ها و همچنین اشکال گوناگون همکاریهای متقابل مهره ها را در نظر می گیرد. 
استراتژی: مربوط به برقرار نمودن هدف و تشکیل طرحهاست. 
و یا مشخص و انتخاب کردن هدف و طرح ریزی بر طبق آن است. 
استراتژی یا راهبرد: به معنای عام آن عبارت است از: 
بسیج و سازماندهی نیرو ها و امکانات و تلاش برای تغییر شرایط، در جهت مناسب برای رسیدن به هدف. 
طرح یا نقشه کلی که به آن استراتژی گفته میشود، راههای اصلی را که یک شطرنجباز برای هدایت بازی باید انتخاب کند مشخص می سازد. 
استراتژی یا راهبرد: طرح کلی که سراسر بازی و یا یک بخش طولانی از بازی را در بر می گیرد و به عبارت دیگر، برنامه ریزی و هدایت اهداف بلندمدت در بازی را استراتژی می گویند. 
استراتژی یا راهبرد: 
کنترل سرشت بازی مطابق با ایده و طرح مورد نظر با انتخاب حرکات مناسب تا رسیدن به هدف مطلوب است. 
تاکتیک یا راهکار: 
نقشه اجرایی است که در چهارچوب نقشه ی استراتژیک و براساس شرایط خاص (مشخص) پوزسیون (وضعیت) بوجود آمده تصمیم گیری شده است و در آن توالی ، نظم و ترتیب حرکات محاسبه گردیده است. 
تاکتیک (راهکار):
به طرح زمانبندی دقیق عملیات می گویند و شامل حرکاتی است که برای حصول هدف لازمند، و جوابهای منطقی حریف نیز در نظر می گیرد. 
تاکتیک: هر مسله را در شرایط مخصوص همان پوزسیون ایجاد شده در صفحه حل کرده و بهترین و مناسب ترین حرکات ممکنه را در نظر گرفته و نتایج حاصله از هر حرکت را مورد بررسی قرار می دهد. 
استراتژی یا راهبرد:
علم تنظیم نقشه ی عمومی برای دستیابی به هدف های معین و مهم در مرحله های خاص از بازی است. 
به معنی دیگر استراتژی اصول رهبری عمومی نیروهای جنگی را در اختیار شطرنجباز قرار می دهد، و وسایل مربوط به همکاری و تأثیر متد قابل کلی نیروهای جنگی را در راه نیل به هدف های مهم در مراحل مختلف نبرد را در بر می گیرد. 
استراتژی: 
بر نقشه و به عبارتی بر متد هدفدار عملیات بیان می گردد. 
دانش نظری و تفکر منطقی، با قدرت درک و تجسم صحیح از وضعیت و پیش بینی موقعیت آینده به همراه هدف گذاری های مهم از ویژگی های بر جسته ی استراتژیست ها می باشد. 
تاکتیک(راهکار) 
از طریق عملیات تاکتیکی ما اداره خود را به حریف تحمیل می کنیم. 
مشاهده و دیدن و دقت در عمل از ویژگیهای مهم تاکنسین ها می باشد و همچنین عامل زمان (تمپ-سرعت) یکی از ویزگیهای مهم تاکتیک است. 
استراتژی یا راهکار: 
مشخص کردن هدف و طرح ریزی بر طبق آن. 
استراتژی: 
نشان دهنده راه آینده و طراحی تقریبی مسیری است که در پیش رو است. (پیش بینی و طرح ریزی)
استراتژی: 
به چه باید کرد پاسخ می دهد. 
استراتژی: 
تهیه نقشه های عمومی و کلی (طرح بزرگ و جامع) را ه معمولاَ در کل صفحه یا قسمت بزرگی از صفحه شطرنج را در بر می گیرد. 
استراتژی: 
طرح بزرگ برای بازی است و طرحهای بلندمدت و نبردهای بزرگ و عمومی که لحظات و زمان طولانی از بازی را در بر می گیرد. (دور برد است) 
استراتژی: 
شرایط عام را در نظر دارد و با هدفهای کلی سروکار دارد. و جهت عمومی بازی را معین می کند. 
استراتژی یا راهبرد: 
بیشتر نظری و مجرد و ذهنی است. 
استراتژی: 
نیاز به تفکر دارد. (منطق و روش درست فکر کردن و تفکر منطقی) 
استراتژی: 
نسبت به تاکتیک به سرعت نیاز ندارد. 
10)استراتژی 
نیاز به محاسبه توالی حرکات ندارد و در طراحی نقشه استراتژی آزادی بیشتری وجود دارد. (در پس و پیش کردن ترتیب حرکات) 
11)استراتژی : مسیریاب، جهت یاب و هدایت کننده و راهنما است. 
12)استراتژی یا راهبرد: استراتژی محدود و از تنوع زیادی برخوردار نیست. 
13)استراتژی: تفکر استراتژی بیشتر در مواقعی لازم است که پوزیسیون وضعیت آرام و تثبیت شده ای دارد و مسئله فوری تاکتیکی (تصادم و درگیری) (نیرویا) وجود نداشته باشد. 
(بازی پوزسیونی – مانوری) 
تفکر استراتژی ریشه در ویژگیهای وضعیت (پوزسیونی) دارد و لزوم بازی کردن بر پایه و اساس نقشه را تاکید می کند. 
14)استراتژی یا راهبرد: اهداف استراتژیکی باید واقع گرایانه و موجه و عملی باشد یعنی امکانات تاکتیکی پوزسیون مفروض را مورد توجه قرار داده باشد و هدف دست یافتنی باشد و خیالی و غیر واقعی نباشد. 
 
تاکتیک یا راهکار: 
به اجرا در آوردن طرحهای استراتژیک است. 
تاکتیک: 
نشان دهنده وضعیت حال و موقعیت و آرامش لحظه ای مهره ها در زمان عمل است. 
تاکتیک: 
به چگونه انجام دادن پاسخ می دهد. 
تاکتیک: 
اجرای نقشه را بر عهده دارد و معمولاَ گستره ی کوچکتری از صفحه شطرنج را در بر می گیرد. 
تاکتیک: 
طرح کوتاه مدت و نبردهای کوچک و لحظه ای را در بر می گیرد. 
بکارگیری سپری کوتاهی از حرکات برای رسیدن به یک پوزسیون بهتر می باشد. 
تاکتیک: 
شرایط خاص و مشخص را در نظر دارد. (شرایط زمانی و مکانی مشخص) موقعیت محلی را مد نظر دارد. 
تاکتیک یا راهکار: 
بیشتر واقعی و محسوس و عینی است. 
تاکتیک: 
نیاز به مشاهده و دید دارد (دیدن و دقت در عمل) 
تاکتیک: 
قدرت و سرعت و عامل زمان (تمپ) که تاثیر گذار است لازم دارد. 
10)تاکتیک : نیاز به محاسبه دقیق حرکات دارد. و رعایت توالی منظم حرکات و جوابهای منطقی حریف را نیز در نظر می گیرد. و نتایج حاصله از هر حرکت را مورد بررسی قرار می دهد. از طریق اجرای عملیات تاکتیکی (طرحریزی ترتیب، زمانبندی دقیق حرکات) ما ارائه خود را به حریف تحمیل می کنیم. 
11)تاکتیک اجرا کننده و مجری است (انطباق نقشه با شرایط موجود) و به موقعیت محل و وضعیت لحظه و جزئیات شرایط موجود توجه ویژه دارد و به گونه ای "عمق یاب" است. 
12)تاکتیک(راهکار) مسائل تاکتیکی نامحدود و متنوع و گوناگون و فراوان است. 
13)تاکتیک: تفکر تاکتیکی بیشتر در زمان تصادم و درگیری مهره ها در پوزسیون که به آن موقعیت های تاکتیکی می گویند مورد توجه است. 
کسب مهارت تاکتیکی پایه ای است برای درک و جذب ایده های پیچیده استراتژیکی. 
14)تاکتیک یا راهکار: 
تحقق اهداف استراتژیکی با اجرای قوای تاکتیکی عملی است. 
در ادامه برای روشن تر شدن موضوع یک مثال دریائی مطلب را پی می گیریم. 
کشتی ای که در شهر بندری (A) (مبدا) پهلو گرفته است، هدف و مقصد آینده خود را شهر بندری (B) (مقصد) انتخاب نموده، در این راستا
 
استراتژی:
مشخص کردن هدفو طرح ریزی بر طبق آن است و به عبارتی پاسخ به این سوال که برای رسیدن به هدف (مقصد) چه کار باید کرد؟
در قدم اول به جمع آوری اطلاعات و دانستنی های لازم و کافی بر اساس دانش و تجربه و سابقه ی موجود به شناخت  امکانات و مشکلات و تفکیک آنها می پردازیم و با بررسی و تجزیه ئ تحلیل وضعیت و امکانات موجود به طراحی تقریبی مسیر اصلی که در پیش رو داریم اقدام مینماییم.
و با توجه به اینکه در عرصه ی عمل همه ی اتفاقات و رویدادها قابل پیشبینی نیست و از طرفی معمولا مسیر حرکت از مبدا تا مقصد (هدف) به صورت مستقیم و خطی نیست، پس بهتر است در جهت دستیابی آسانتر به هدف اصلی آن را به چند هدف کوچکتر تفکیک و تقسیم کنیم. 
لذا امکان دارد ضمن انتخاب مسیر و جهت و سمت کلی حرکت برای رسیدن به هدف نهایی و اصلی (مقصد) از هدفهای فرعی و مقدماتی دیگری که در مسیر حرکت می باشند و با طبیعت وضعیت همخوانی دارن استفاده کنیم.
پیش بینی و درنظر گرفتن این هدفهای ساده تر و آسان تر، ضمن بالا بردن دقت در طرح ریزی و نقشه ، مارا قادر می سازد که به صورت پلکانی (مرحله ای) آسانتر به هدف اصلی دست یابیم.
به عبارت دیگر از شهر بندری A که مبدا است ضمن انتخاب سمت حرکت به طرف شهر بندری B که مقصد و هدف است در جزیره یا بندرهای دیگر بین راه که در مسیر حرکت او قرار دارد، برای تامین سوخت و یا آذوقه و ترمیم قوا و ... توقف کوتاهی داشته باشد.و سپس روند پیشرفت خود به سوی هدف اصلی (شهر مقصد) به صورت مرحله ای (پلکانی) ادامه دهد.
اهداف انتخاب شده باید واقع گرایانه و موجه و عملی و قابل حصول باشد، یعنی با امکانات و طبیعت وضعیت هم خوانی داشته و خیالی و غیرواقعی نباشد، تا طبق نقشه و طرح برنامه ریزی شده بر مسیر پیشبینی شده، کشتی به خوبی به طرف مقصد هدایت شود.
نداشتن هدف و مشخص نبودن مسیر حرکت (نداشتن نقشه استراتژی) کشتی را در دریای پهناور و متلاطم سردرگم می نماید و مثل قطاری که ریل حرکت نداشته باشد، حرکت او بی فایده است.هرگاه ندانید به کجا می خواهید بروید، اصلا مهم نیست باچه برنامه ای می خواهید بروید.
کشتی با داشتن هدف و طرح ریزی مسیر حرکت (نقشه استراتژی) در آستانه حرکت به طرف هدف اول خود می باشد. چنانکه اشاره شد، چگونگی اجرای نقشه استراتژیکی و وسایل اجرای آن را که برای حصول به هدف لازمند جزوه تاکتیک می باشد. و به عبارتی پاسخ به این سوال که یک نقشه را چگونه باید اجرا کرد؟ به قلمرو تاکتیک مربوط می شود و همچنین تصمیم گیری مناسب براساس شرایط خاص زمانی و مکانی و امکانات و شرایط ویژه محلی که در آن قرار داریم با بهره بردن از مشاهده و دیدن و دقت در عمل برای انطباق نقشه با وضعیت موجود و اجرای دقیق عملیات زمانبندی شده از وظایف تاکتیک می باشد. و از جمله مثلاً تصمیم گیری در مورد زمان حرکت کشتی یک تصمیم تاکتیکی است که موکول می شود به زمانی که مناسب ترین شرایط برای حرکت فراهم باشد لذا اگر استراتژی راهنما و هدایت کننده است و مسیریاب و جهت یاب است اما تاکتیک عمیق یاب است یعنی با رصد کردن موقعیت و بررسی لحظه به لحظه وضعیت محل قرارگیری کشتی در دریای پهناور را مشخص می کند و می کوشد تا با برداشتن و دور زدن موانع در مسیر راه، به حل مشکلات پیش رو در لحظه ی مشخص پاسخ مناسب دهد.
و با تصمیمات مناسب از به گل نشستن و به صخره خوردن و غرق شدن کشتی در امواج دریا جلوگیری نماید. 
از زمان شروع حرکت کشتی از مبداء تا رسیدن به مقصد، همواره تاکتیک ملازم با اجرا و چگونگی آن می باشد. 
و در جریان حرکت و در جهت نیل به هدف، با اتفاقات و رویدادهای بیشماری که از قبل غیر قابل پیش بینی هستند مواجه ایم، که در این راستا وظایف تاکتیکی از اهمیت مهمی برخوردار است، و لازم است موقعیت صفحه را دائماَ مد نظر داشت و رویدادها و فعالیت ها و دگرگونی تغییرات وضعیت را همواره به حساب آورده و مورد توجه قرار داد و با رصد کردن دائمی و مراقبت لحظه به لحظه شرایط، به اخذ تصمیم تاکتیکی و با انتخاب راهکار مناسب در چهاچوب نقشه استراتژی (بستر مسیر و جهت عمومی حرکت) به منظور حل مشکلات پیش رو اقدام نماید. 
در برابر هر دگرگونی و پا به پای تغییر شرایط و در جهت برداشتن موانع در مسیر راه، نیاز به اخذ تصمیم های جدید و تغییرات لازم متناسب در نقشه است، چه نقشه نمی کوشد که به هر صورت عمل را تابع خویش سازد، بلکه در همه حا خویشتن را با آن انطباق می دهد. 
بدیهی است: 
چنانکه اشاره شد، اهداف نقشه هر چه بیشتر واقع گرایانه و موجه و دست یافتنی باشد و حداکثر قرابت و نزدیکی با عمل داشته باشد و با ویژگیهای وضعیت هم خوانی داشته باشد، تغییرات آن در عمل بسیار اندک خواهد بود. ولی چون عرصه عمل بسیار وسیع و متنوع می باشد و همه اتفاقات و رویدادهای آن از قبل قابل پیش بینی نسبت، لذا وقت در عمل و رصد کردن موقعیت می بایست دائماَ مد نظر باشد و اخذ تصمیم های لازم در این زمینه از الزامات عملیات تاکتیکی است. حفظ رابطه ی نزدیک بین استراتژی از پیش طرح شده، با تاکتیک صحیح متعاقب آن لازمه ی موقعیت هر بازی است. 
و حرکاتی موفقیت آمیزند که در چهارچوب استراتژی بازی و مبتنی بر شالوده ی استمرار تاکتیک باشند. 
برای روشن تر شدن استراتژی و تاکتیک در شطرنج بار دیگر با مثالی چند موضوع را دنبال می کنیم. 
اگر بازیکن دارای مهره ی سفید از قوای متمرکزی برخوردار است. (تجمع قوا در منطقه) استرتژی آن است که: 
دیوار پیاده های سیاه در هم ریخته تا آن قوا موثر واقع شود. 
(جهت تحرک بیشتر و فعال تر کردن سوارها از طریق باز کردن بازی در آن منطقه ایجاد فضا می نمایم). 
مسئله تاکتیکی در این حالت پیدا کردن حرکاتی است که با آن بتوان شکاف ایجاد کرد. 
و یا در بازی دیگری اگر که سفید پیاده های جناح وزیرش را تضعیف کرده است . مسئله تاکتیکی سیاه محاسبه حرکاتی است که با آنها او می تواند از ضعف وضعیت حریف بهره بگیرد. 
و یا در شرایطی که حمله در جناح شاه برای یکی از طرفین الزامی است (اهداف استراتژی) 
مسئله تاکتیکی: طرح ریزی ترتیب دقیق حرکاتی است که حمله را به انجام می رسانند و می تواند با دادن یک قربانی حمله را به اوج قدرت خود رساند. 
یک اشتباه تاکتیکی به مراتب مجازات سنگین تری از یک اشتباه استراتژیکی در بر دارد مثلاَ: بازیکنی که بجای حمله در جناح شاه به حمله در جناح وزیر دست می زند (اشتباه استراتژیکی) و یا بلعکس اگر حریف او خوب بازی کند به تدریج دچار مشکلاتی میگردد. ولی کسی که مات در دو حرکت را پیش بینی نمی کند (اشتباه تاکتیکی) به فوریت دچار شکست می شود
 

منبع:

درجه 0/5 (0%) (0 رای)

بدون برچسب
لینک های اشتراکی
ارسال به بلینک لیست ارسال به خوشمزه ارسال به ديگ ارسال به فرل ارسال به ردديت ارسال به تکنوراتي ارسال به یاهو مای وب ارسال به 100 درجه کلوب ارسال به بالاترین ارسال به دنباله ارسال به مهندس ارسال به استامبل ارسال به نتوز ارسال به فرندفید ارسال به تویتر ارسال به فیس بوک ارسال به سیمپی ارسال به Windows Live اشتراک گذاری در گوگل ارسال لینک از طریق یاهو مسنجر برای دوستان ارسال به سرویسهای دیگر

بازدیدکنندگان غیر عضو حق ارسال نظر و پیشنهاد در مورد مطالب این سایت ندارند .
برای استفاده از سرویسهای مخصوص کاربران عضو فرم عضویت را تکمیل نمائید .